Farby olejne (olejno-alkidowe)

Stara, tradycyjna farba olejna była produkowana wyłącznie na bazie oleju lnianego. W nowoczesnych farach olejnych olej jest wzmacniany tzw. alkidem. Alkid jest zawsze zmodyfikowanym olejem roślinnym. Tym olejem może być olej lniany, sojowy, sosnowy itd.

Podczas wysychania farby rozpuszczalnik (benzyna lakiernicza) wyparowuje. Następnie - na skutek chemicznego procesu między spoiwem farby a tlenem w powietrzu - farba stopniowo schnie.

Farby alkidowo-olejne mają dużo lepsze właściwości schnięcia i są bardziej odporne na zmiany warunków atmosferycznych, niż tradycyjne farby olejne. Farby olejne (olejno-alkidowe) stosuje się do malowania i przemalowywania elewacji drewnianej i stolarki na zewnątrz.

Lakiery alkidowe

Lakier alkidowy zawiera mniej oleju, niż farba olejno-alkidowa. Po wyschnięciu lakier tworzy twardą i bardziej odporną na uderzenia powłokę. Rozpuszczalnikiem jest benzyna lakiernicza.

Proces schnięcia jest taki sam, jak w przypadku farb olejnych. Lakiery stosuje się do stolarki - zarówno uprzednio lakierowaanych, jak i nie lakierowanych.

Farby lateksowe

Spoiwem w farbach lateksowych są bardzo drobne kulki plastiku zawieszone w wodzie. Wybór rodzaju plastiku decyduje o przyszłych właściwościach farby. Rozpuszczalnikiem farby lateksowej jest woda i - kiedy ona wyparuje - kulki plastiku wiążą się ze sobą i z barwnikiem. Czas schnięcia jest uzależniony od temperatury, wiatru i wilgotności. Normalnie czas schnięcia wynosi 1-3 godz. Po tym czasie można malować ponownie. Jednakże całkowite wyschnięcie farby może zabrać kilka tygodni.

Farb lateksowych używa się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku. Produkuje się je w szerokiej skali: Od połysku do pełnego matu. Maję zastosowanie do malowania ścian, sufitów, podłóg i stolarki.

Surowe drewno na zewnątrz budynku powinno się zawsze zagruntować farbą alkidową przed pomalowaniem farbą lateksową.

Do wyróżniających się właściwości farb lateksowych należy nie wydzielanie się rozpuszczalników w czasie schnięcia oraz duża odporność na zmiany warunków atmosferycznych.

Farby epoksydowe

Farby epoksydowe są farbami typu dwukomponentowego - składają się z dwóch części: jedna to żywica epoksydowa, druga - np. poliamid. Przed malowaniem miesza się obie części, w czasie schnięcia zachodzi między tymi częściami reakcja chemiczna.

Farby epoksydowe mogą być rozpuszczane w rozpuszczalniku lub stanowić emulsję (cząsteczki zawieszone w wodzie). Temperatura w czasie twardnięcia nie powinna być niższa, niż +15oC.

Farby epoksydowe tworzą powłokę bardzo odporną fizycznie i chemicznie. W budownictwie używa się farb epoksydowych przede wszystkim do podłóg betonowych np. w przemyśle, garażach, pralniach, łazienkach itp.

Farby uretanowe

Farby uretanowe zawierają izocjanki jako główny składnik. Mogą być jadno lub dwukomponentowe. W przypadku farb jednokomponentowych reakcja chemiczna w czasie schnięcia zachodzi między spoiwem farby a parą wodną zawartą w powietrzu.

Farby uretanowe tworzą bardzo twardą i odporną nawierzchnię. Temperatura w czasie twardnięcia nie powinna być niższa, niż +5oC. W budownictwie stosuje się je przede wszystkim do malowania podłóg.

Farby utwardzane kwasem

Farby i lakiery utwardzane kwasem zawierają jako spoiwo mieszankę nie schnącego na powietrzu na powietrzu alkidu i żywicy aminowej. Aby wyschły (zostały utwardzone) należy do nich dodać utwardzacz. Takimi kwasami są np. kwasy sulfonowe. Farby i lakiery utwardzane kwasem stosuje się między innymi do parkietu i przemysłowo malowanych mebli.

Farby chlorokauczukowe i winylowe

Farby tego rodzaju zawierają spoiwo schnące wyłącznie przez odparowanie rozpuszczalników. Odporność tych farb na chemikalia i wodę jest z reguły bardzo duża. Natomiast odporność na rozpuszczalniki jest ograniczona, a ich trwałość fizyczna jest mniejsza, niż u farb wielokomponentowych.

Kauczuk chlorowy uzyskuje się przez chlorowanie naturalnego lub syntetycznego kauczuku. Aby uzyskać odpowiednie właściwości kauczuku dodaje się środki zmiękczające. Farby chlorokauczukowe mają zastosowanie przede wszystkim jako farby przeciwrdzewne.

Najczęściej stosowanym spoiwem winylowym jest PCV (polichlorek winylu), ewentualnie zmodyfikowany eterem etylowym. Spoiwo winylowe może również być zmodyfikowane środkami zmiękczającymi.

Farby krzemianowe i silikonowe

Farby krzemianowe zawierające stabilizowane szkło potasowe oraz farby silikonowe na bazie żywicy silikonowej dają odtrącającą wodę powierzchnię. Farby te umożliwiają migrację pary wodnej na zewnątrz i pozwalają na "oddychanie" pomalowanego nimi podłoża.

Farby krzemianowe i silikonowe stosuje się do malowania surowych niemalowanych uprzednio podłoży, a także do podłoży malowanych farbami mineralnymi.

Bejce

Bejce stosowane jako środek ochronny do drewna na zewnątrz budynku zawierają odporne na światło barwniki oraz fungicydy, które przeciwdziałają powstawaniu pleśni. Jako spoiwa używa się alkid, olej lub lateks.

Natężenie koloru zależy od ilości bejcy na m2 powierzchni, dlatego też należy zadbać o równomierne nakładanie bejcy aby natężenie było na całej powierzchni jednolite. Najlepiej jest w tym celu najpierw zagruntować całą powierzchnię bejcą nie zabarwioną, a następnie dopiero bejcować.

Bejce do użytku wewnątrz budynku mogą być także na bazie alkidu lub lateksu. Powierzchnie szczególnie narażone na zniszczenia, jak np. podłogi lub meble do siedzenia, zaleca się pokryć lakierem bezbarwnym - dla ochrony bejcowanej powierzchni lub przed zabrudzeniem np. ubrania.

 

Analiza starych farb

Ponieważ podłoże z różnych farb wymaga odmiennego traktowania, istotne jest, aby przed zamalowaniem wiedzieć z jakiej jest farby.

• - Woda rozpuszcza farby klejowe.
• - Namoczone wapno i farba silikonowa ciemnieją.
• - Na farby lateksowe, alkidowe, olejne, PCV lub akrylowe woda nie ma wpływu.
• - Denaturat rozpuszcza farby lateksowe.
• - Ksylen PCV i farby akrylowe.